Uproszczone postępowanie restrukturyzacyjne. Aktualny stan prawny.

Jako doradcy restrukturyzacyjny zdążyliśmy się już przyzwyczaić do obowiązującego uproszczonego postępowania restrukturyzacyjnego. Słów kilka o regulacji.
Uproszczone postępowanie restrukturyzacyjne a zmiany w ustawie.

Czy uproszczone postępowanie restrukturyzacyjne zostanie z nami na stałe?

Uproszczone postępowanie restrukturyzacyjne odniosło wielki sukces. Traktowane było początkowo jako instrument przejściowy i swego rodzaju pilotaż dla procesu implementacji Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady UE.

Jednak skala zainteresowania wśród przedsiębiorców jest tak duża, że planowana jest już nowelizacja, zakładająca wprowadzenie (choć ze zmianami) uproszczonego postępowania restrukturyzacyjnego na stałe do porządku prawnego.

Poniżej dowiecie się Państwo jak regulacja ta wygląda obecnie, a w kolejnych wpisach przybliżymy planowane zmiany.

Uproszczone postępowanie restrukturyzacyjne (UPR) w okresie VI 2020 – VI 2021 roku.

Uproszczone postępowanie o zatwierdzenie układu, bo tak prawidłowo brzmi nazwa popularnego UPR, wprowadzono przepisami art. 15 – art. 25 ustawy z dnia 19.06.2020 r. „o dopłatach do oprocentowania kredytów bankowych udzielanych przedsiębiorcom dotkniętym skutkami COVID-19 oraz o uproszczonym postępowaniu o zatwierdzenie układu w związku z wystąpieniem COVID-19”. Wprowadzono je jako instrument tymczasowy, albowiem w myśl art. 15 ust.1 ustawy przedsiębiorca może z niego skorzystać do 30.06.2021 r. Oznacza to tyle, że przedsiębiorca może dokonać obwieszczenia o otwarciu postępowania najpóźniej w dniu 30.06.2021 r. W praktyce postępowania w tym kształcie będą aktywne jeszcze przez okres kolejnych 4 miesięcy i 2 tygodni liczonych po dacie 30.06.2021 r. (czas na zawieranie układów i ich zatwierdzanie przez sądy).

Z samej ustawy „o dopłatach do oprocentowania kredytów bankowych udzielanych przedsiębiorcom dotkniętym skutkami COVID-19 oraz o uproszczonym postępowaniu o zatwierdzenie układu w związku z wystąpieniem COVID-19” nie dowiemy się o uproszczonym postępowaniu restrukturyzacyjnym wszystkiego, ponieważ ustawa ta określa tylko odmienności postępowania, a jako jego bazę traktuje się tzw. postępowanie o zatwierdzenie układu określone przepisami art. 210 – art. 226 Prawa restrukturyzacyjnego.

Postępowanie UPR odniosło wielki sukces. Traktowane początkowo jako swego rodzaju pilotaż dla procesu implementacji Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady UE 2019/1023 (możesz przeczytać tutaj: https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/PDF/?uri=CELEX:32019L1023&from=DE ) okazało się być bardzo skutecznym i chętnie wykorzystywanym instrumentem już w pierwszym półroczu obowiązywania. W okresie od lipca do grudnia  2020 r. procedurze tej poddało się prawie 400 firm. Jak zatem przebiega UPR w aktualnym kształcie?

Przedsiębiorca dokonuje wyboru doradcy restrukturyzacyjnego do pełnienia funkcji nadzorcy układu. O tym, na co zwrócić uwagę, dokonując takiego wyboru oraz jak się przygotować do wdrożenia postępowania piszemy tutaj.

Przedsiębiorca przekazuje nadzorcy układu sporządzone przez siebie dokumenty: spis wierzytelności, spis wierzytelności spornych oraz propozycje układowe. Ponadto przedsiębiorca dokonuje wyboru tzw. „dnia układowego”. Według rozrachunków na ten dzień ustala się kto i w jakiej wysokości jest wierzycielem przedsiębiorcy. Co za tym idzie, określa się w ten sposób siłę głosów poszczególnych wierzycieli.

Przedsiębiorca wysyła do Monitora Sądowego i Gospodarczego obwieszczenie o otwarciu postępowania, wskazując w nim m.in. dzień układowy i osobę lub spółkę wybraną na nadzorcę. Od dnia obwieszczenia przedsiębiorca jest „chroniony”. Z tą bowiem datą:

  • ulegają zawieszeniu z mocy prawa postępowania egzekucyjne dotyczące wierzytelności objętych z mocy prawa układem oraz dotyczące wierzytelności zabezpieczonych na mieniu dłużnika hipoteką, zastawem, zastawem rejestrowym, zastawem skarbowym lub hipoteką morską;
  • niedopuszczalne jest wszczęcie postępowania egzekucyjnego oraz wykonanie postanowienia o zabezpieczeniu roszczenia lub zarządzenia zabezpieczenia roszczenia wynikającego z wierzytelności objętej z mocy prawa układem oraz wierzytelności zabezpieczonych na mieniu dłużnika jak powyżej;
  • kontrahenci dłużnika nie mogą wypowiadać kluczowych dla dłużnika umów.

Z dniem obwieszczenia przedsiębiorca jest ograniczony w samodzielnym podejmowaniu decyzji przekraczających zakres zwykłego zarządu majątkiem, co oznacza, że wymagana jest zgoda nadzorcy na czynności takie jak:

  • zawarcie umowy kredytu lub pożyczki;
  • obciążenie składników majątku (masy układowej) hipoteką, zastawem, zastawem rejestrowym lub hipoteką morską w celu zabezpieczenia wierzytelności nieobjętej układem;
  • przeniesienie własności rzeczy lub prawa na zabezpieczenie wierzytelności nieobjętej układem,
  • obciążenie składników majątku (masy układowej) innymi prawami.

Z dniem obwieszczenia przedsiębiorcy nie wolno regulować żadnych zobowiązań „objętych układem”, tj. takich, które weszły ze swojej istoty do układu, a ponadto istniały w dniu układowym, przypadając za czas sprzed tego dnia. Przykładowo niedopuszczalna byłaby zapłata ostatniej raty leasingowej (wykupowej), jeżeli wymagalna była przed dniem układowym i choćby miało to pozbawić dłużnika możliwości wykupu przedmiotu leasingu za przysłowiową złotówkę. Rozwiązanie to, choć ma na celu równe traktowanie wszystkich wierzytelności, powoduje czasem daleko idące utrudnienia w działalności operacyjnej, które warto przeanalizować i uporządkować przed dokonaniem obwieszczenia.

Nadzorca układu w terminie 3 dni od obwieszczenia w Monitorze Sądowym i Gospodarczym zawiadamia o tym fakcie właściwy sąd restrukturyzacyjny.

Sąd może dokonać uchylenia skutków obwieszczenia, jeżeli prowadzą one do pokrzywdzenia wierzycieli. Sąd przy tym może, ale nie musi dłużnika wysłuchać

Dłużnik rozpoczyna zbieranie głosów wierzycieli na piśmie, przesyłając im w tym celu karty do głosowania. Niezależnie nadzorca układu może wyznaczyć termin zgromadzenia wierzycieli, któremu przewodniczy. Jeżeli istnieją możliwości techniczne, głosowanie na zgromadzeniu wierzycieli może zostać przeprowadzone z wykorzystaniem elektronicznych środków komunikacji. Obejmuje ono w szczególności transmisję zgromadzenia wierzycieli w czasie rzeczywistym, w ramach której wierzyciele mogą wypowiadać się w toku zgromadzenia wierzycieli. Udział w zgromadzeniu może podlegać jedynie wymogom i ograniczeniom, które są niezbędne do identyfikacji wierzycieli i zapewnienia bezpieczeństwa komunikacji elektronicznej.

Nadzorca stwierdza przyjęcie układu, jeśli zostanie uzyskana większość głosów obliczana na niejednolitych zasadach wynikających z art. 217 prawa restrukturyzacyjnego. I tak:

  • układ jest przyjęty, jeżeli za jego przyjęciem wypowie się większość wierzycieli uprawnionych do głosowania nad układem, mających łącznie co najmniej dwie trzecie sumy wierzytelności uprawniających do głosowania nad układem;
  • ale: jeśli głosowanie nad układem przeprowadza się w grupach wierzycieli obejmujących poszczególne kategorie interesów, układ jest przyjęty, jeżeli w każdej grupie wypowie się za nim większość uprawnionych do głosowania nad układem wierzycieli z tej grupy, mających łącznie co najmniej dwie trzecie sumy wierzytelności przysługujących uprawnionym do głosowania nad układem wierzycielom z tej grupy;
  • ponadto układ jest przyjęty mimo nieuzyskania wymaganej większości w niektórych z grup wierzycieli, jeżeli wierzyciele mający łącznie dwie trzecie sumy wierzytelności przypadających wierzycielom uprawnionym do głosowania nad układem głosowali za przyjęciem układu, a wierzyciele z grupy lub grup, które wypowiedziały się przeciw przyjęciu układu, zostaną zaspokojeni na podstawie układu w stopniu nie mniej korzystnym niż w przypadku przeprowadzenia postępowania upadłościowego.

Do sądu restrukturyzacyjnego dłużnik składa wniosek o zatwierdzenie układu, do którego załącza m.in. dokumentację z przebiegu postępowania oraz opinię i sprawozdanie nadzorcy. Sąd rozpoznaje taki wniosek w terminie 2 tygodni.

Uwaga! Postępowanie o zatwierdzenie układu umarza się z mocy prawa, jeżeli w terminie 4 miesięcy od dnia dokonania obwieszczenia do sądu nie wpłynie wniosek o zatwierdzenie układu.

W tym wpisie przybliżyliśmy Państwu jak wygląda Uproszczone postępowanie restrukturyzacyjne obecnie (stan na 25 marca 2021 roku). Już niedługo streścimy i opiszemy planowane zmiany i nowelizacje w tym zakresie

Autorzy

Małgorzata Sawa

  • licencjonowany doradca restrukturyzacyjny i radca prawny;
  • 10 letnie doświadczenie w pełnieniu funkcji syndyka, zarządcy, nadzorcy;
  • Interim menager w podmiotach w trakcie restrukturyzacji;
  • obsługa skomplikowanych postępowań restrukturyzacyjnych i upadłościowych;
  • autorka publikacji i komentarzy branżowych

Ostatnie wpisy