Restrukturyzacja kredytu bankowego – na czym to polega?

Restrukturyzacja kredytu bankowego – kluczowe założenia

Na wstępie warto zdefiniować, czym jest restrukturyzacja kredytu bankowego. Jest to proces, który ma zmienić sposób spłaty kredytu określony w umowie kredytowej  i harmonogramie, np. przez wydłużenie okresu kredytowania, przez zmniejszenie wysokości poszczególnych rat kredytowych,  przez zmianę stopy odsetek, przez konsolidację kilku produktów bankowych w jeden itp. Przepisy prawa nie wprowadzają żadnych ograniczeń co do  sposobu restrukturyzacji zobowiązań kredytowych, zaś te istniejące wynikają tylko z praktyki oraz z założeń banków. Celem jest zawsze umożliwienie spłaty zobowiązania przez dłużnika bez konieczności prowadzenia egzekucji. 

Dwa tryby restrukturyzacji zobowiązań kredytowych / innych  zobowiązań wobec banków. 

Restrukturyzacja kredytu może być przeprowadzona w drodze “zwykłych negocjacji” przeprowadzonych na linii klient banku – bank, które kończą się zawarciem aneksu do umowy kredytowej. Zobowiązania wobec banku mogą też zostać zrestrukturyzowane w trybie postępowania restrukturyzacyjnego.  Już z góry można zastrzec, że niemalże w każdym przypadku kredytobiorca, tj. klient banku ma większe szanse na skuteczną i zadowalającą go restrukturyzację w tym drugim trybie. Dlaczego tak jest piszemy w dalszej części.  

Restrukturyzacja kredytu na własną rękę, tj.w trybie indywidualnych negocjacji z bankiem

Dostępna jest dla każdego podmiotu. Tak samo dla osoby prowadzącej działalność gospodarczą, dla spółki oraz dla osoby nieprowadzącej działalności.Bank w toku negocjacji poprosi nas o standardowy zestaw dokumentów takich, jak: Zaświadczenie o aktualnych dochodach, zeznania podatkowe PIT za ostatnie lata, zestawienie miesięcznych rat wobec innych banków i instytucji finansowych. Następnie bank porówna wysokość naszych dochodów, odejmie od nich uśrednione miesięczne wydatki na spłatę innych zobowiązań i w ten sposób ustali naszą nową „zdolność kredytową” oferując nam ewentualnie nowe warunki spłaty kredytu.  Należy jednak pamiętać, że co do zasady banku nie będą interesowały nasze inne wydatki i ogólna sytuacja życiowa, gdyż  swoją ocenę naszej sytuacji finansowej bank będzie budował tylko w oparciu o wyżej przytoczone dokumenty sctricte finansowe. Niestety nie zawsze są one wystarczające dla wykazania rzeczywistych możliwości finansowych klienta.  Sprawia to, że bardzo często propozycja banku co do sposobu restrukturyzacji naszego długu będzie dla nas niesatysfakcjonująca.   Ponadto nowe warunki wejdą ewentualnie w życie dopiero wówczas, gdy zostanie podpisany aneks do umowy, zaś do tego czasu musimy spłacać bieżące zobowiązania zgodnie z harmonogramem.

Restrukturyzacja kredytu w trybie postępowania restrukturyzacyjnego

Na wstępie należy zastrzec, że ta opcja jest dostępna wyłącznie dla podmiotów gospodarczych, tj. dla jednoosobowych działalności gospodarczych, spółek osobowych i spółek kapitałowych, dla fundacji prowadzących działalność gospodarczą oraz dla rolników, choćby nie mieli zarejestrowanej działalności, a jedynie prowadzą gospodarstwo rolne. 

W takim postępowaniu największym plusem jest to, że klient nie musi sam udawać się do banku i prowadzić z nim jakichkolwiek negocjacji, a zrobi to za niego doradca restrukturyzacyjny. Kolejnym plusem jest to, że doradca restrukturyzacyjny pełniący funkcję nadzorcy układu przedstawi bankowi sytuację klienta kompleksowo. Weźmie pod uwagę wszelkie uwarunkowania danego podmiotu i jego wszelkie obciążenia, wykazując bankowi realne możliwości spłaty kredytu, nie zaś wynikające z formuł i wzorów na obliczanie zdolności finansowych.  Ponadto nadzorca układu weźme odpowiedzialność za dokonaną ocenę zdolności płatniczych klienta, co dla banków ma duże znaczenie.  Banki traktują opinię doradcy restrukturyzacyjnego – nadzorcy układu nie jako opinię prywatną, a jako opinię organu postępowania restrukturyzacyjnego.  Ponadto, w odróżnieniu od indywidualnych negocjacji z bankiem czyli “restrukturyzacji” nieformalnej, w postępowaniu prowadzonym przez doradcę restrukturyzacyjnego istnieje możliwość umorzenia części zobowiązań wobec banku.  Mamy w naszym portfolio kilka projektów restrukturyzacyjnych, w których się to udało. 

Warto pamiętać, że otwarcie restrukturyzacji wstrzymuje bankowi możliwość wypowiedzenia umowy kredytowej z uwagi na powstałe długi.  Ustawa bowiem daje dłużnikowi  nadzorcy minimalny, 4-miesięczny okres na spokojne przeprowadzenie negocjacji z wierzycielami, w tym z bankiem. Jest   wówczas bardzo ważne, aby bank nie czuł się na tyle uprzywilejowany, by wypowiedzieć umowę kredytu, a niejako musiał wcześniej zapoznać się z przedstawionymi mu propozycjami układowymi.

Kiedy warto zdecydować się na restrukturyzację kredytu bankowego?

Decyzję o restrukturyzacji warto rozważyć, gdy:

• zauważysz, że spłata miesięcznych rat staje się coraz trudniejsza,
• Twoja sytuacja finansowa uległa pogorszeniu na skutek zmian w życiu zawodowym lub osobistym,
• oczekujesz, że w najbliższym czasie Twoja zdolność do spłaty kredytu może się zmniejszyć,
• chcesz uniknąć negatywnych wpisów w historii kredytowej

Korzyści i potencjalne pułapki – restrukturyzacja kredytu w praktyce

Największą korzyścią restrukturyzacji jest możliwość uniknięcia poważnych konsekwencji finansowych i prawnych wynikających z niespłacania zobowiązań. Dzięki negocjacjom z bankiem, kredyt może stać się mniej obciążający, co pozwoli na utrzymanie płynności finansowej i ochronę historii kredytowej, a także stworzy szansę na pozyskiwanie kolejnych kredytów nie tylko w tym banku, ale również w innych.

Niemniej jednak, restrukturyzacja może również wiązać się z pewnymi pułapkami. Przedłużenie okresu spłaty kredytu oznacza, że w sumie zapłacisz więcej odsetek. Ponadto, nie wszystkie banki są skłonne do negocjacji, a dostępne opcje mogą nie być wystarczająco korzystne. W odniesieniu do tych banków lepiej od razu zdecydować się na restrukturyzację prowadzoną przez doradcę restrukturyzacyjnego.

Restrukturyzacja kredytu bankowego

Już wstępie należy podkreślić, że restrukturyzacja kredytu może odbyć się w dwóch trybach: w ramach zwykłych, indywidualnych negocjacji dłużnika z bankiem, które kończą się się zawarciem aneksu do umowy kredytowej, oraz w trybie restrukturyzacji rozumianej jako postępowanie w ramach ustawy prawo restrukturyzacyjne. Pomimo, że obydwa mają na celu zrestrukturyzowanie kredytu, to w postępowaniu z udziałem nadzorcy jednoznacznie istnieją na to większe szanse. Bank bowiem otrzymuje komplet dokumentów od nadzorcy układu, które dają znacznie szersze spektrum oceny sytuacji dłużnika, niż standardowo oczekiwane przez bank. 

Jeżeli jednak dłużnik nie zdecyduje się na usługi doradcy restrukturyzacyjnego i zechce samodzielnie spróbować przeprowadzić negocjacje z bankiem, to musi pamiętać, że nie ma na to żadnych formalnych, określonych ustawą procedur.  Zakres i sposób składania dokumentów do banku, a także kryteria ich oceny będą wynikały zasadniczo z wewnętrznych regulaminów banku. 

Złożenie wniosku o restrukturyzację kredytu do banku rozpoczyna się od przygotowania dokumentacji, która precyzyjnie opisuje obecną sytuację finansową kredytobiorcy oraz uzasadnia konieczność zmiany warunków spłaty. Najczęściej będzie to jakiś formularz opracowany przez bank. 

Wnioskodawca powinien załączyć do wniosku niezbędne zaświadczenia, takie jak potwierdzenia dochodów oraz inne dokumenty potwierdzające trudności finansowe. Następnie wniosek należy złożyć w oddziale banku lub za pośrednictwem platformy elektronicznej, zgodnie z procedurami przewidzianymi przez daną instytucję.

Warto upewnić się, że wniosek zawiera wszystkie wymagane elementy formalne, aby uniknąć opóźnień w jego rozpatrywaniu. Bank ma obowiązek odpowiedzieć w określonym ustawowo terminie, najczęściej w ciągu 30 dni.

Dlaczego dłużnik i kredytodawca powinni brać pod uwagę restrukturyzację kredytu?

Restrukturyzacja kredytu jest istotnym mechanizmem prawnym, który pozwala zarówno dłużnikowi, jak i kredytodawcy zminimalizować ryzyko związane z niewypłacalnością. Z perspektywy dłużnika proces ten może przynieść odciążenie finansowe poprzez dostosowanie warunków spłaty kredytu do bieżącej sytuacji ekonomicznej. Z kolei dla kredytodawcy restrukturyzacja stanowi narzędzie zmniejszające ryzyko całkowitej utraty należności, co w dłuższej perspektywie może być bardziej opłacalne niż podjęcie kroków windykacyjnych.

Korzyści dla dłużnika:

• Zmniejszenie miesięcznych rat poprzez wydłużenie okresu kredytowania.
• Czasowe zawieszenie spłat w celu złagodzenia chwilowych trudności finansowych.
• Obniżenie oprocentowania lub restrukturyzacja zadłużenia na nowych, korzystniejszych warunkach.

Korzyści dla kredytodawcy:

• Zwiększenie prawdopodobieństwa spłaty kredytu, nawet w zmienionym harmonogramie.
• Redukcja kosztów związanych z egzekucją długów i ewentualnymi postępowaniami sądowymi.
• Utrzymanie relacji z klientem, co może przynieść korzyści w przyszłości.

Zarówno dłużnik, jak i kredytodawca powinni dążyć do wspólnego porozumienia w kwestii restrukturyzacji, aby uniknąć sytuacji eskalacji problemów finansowych. Otwarta i proaktywna współpraca jest kluczowa dla wypracowania efektywnych rozwiązań.

Podsumowując: Restrukturyzacja kredytu bankowego to skuteczne narzędzie, które może pomóc w przetrwaniu trudnych okresów finansowych. Kluczowe jest jednak dokładne zrozumienie swojej sytuacji finansowej i uwzględnienie wszystkich aspektów naszej sytuacji, na co na pewno zwróci uwagę doradca restrukturyzacyjny, któremu powierzymy ewentualnie naszą sprawę.